\u0130lk yaz\u0131l\u0131 kanunlar S\u00fcmerler taraf\u0131ndan tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanun, M.\u00d6 2100-2050 y\u0131llar\u0131na ait ve Ur-Nammu ad\u0131nda olup, S\u00fcmerce yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Urukagina ve Laga\u015f kanunlar\u0131 da daha eski olmas\u0131na ra\u011fmen var oldu\u011fu bilinmektedir. Bir ba\u015fka eski ceza hukuku kayna\u011f\u0131 ise Babil hukukunun \u00e7ekirde\u011fini olu\u015fturan Hammurabi Kanunlar\u0131’d\u0131r. Antik Yunan tarihinde ise Solon ve Drakon bilinen eski kanunlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ceza hukukun en \u00f6nemli iki temel ilkesi su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi ve su\u00e7ta ve cezada kusur ilkesidir.<\/p>\n\n\n\n
Su\u00e7 ve bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan cezan\u0131n ancak kanun ile belirlenmesidir. Bu temel ilke, 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 2. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda yer almaktad\u0131r: “Kanunun a\u00e7\u0131k\u00e7a su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiil i\u00e7in kimseye ceza verilemez ve g\u00fcvenlik tedbiri uygulanamaz.”<\/em> Bu da su\u00e7 tan\u0131m\u0131n\u0131n belirgin ve a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde kanunla d\u00fczenlenmesini gerektirir. Belirsiz ve mu\u011flak ifadelerle su\u00e7 tan\u0131mlanamaz (nulla poena sine lege certa<\/em>).<\/p>\n\n\n\n Kanunilik ilkesinin gerektirdi\u011fi bir ba\u015fka \u015fart da, aleyhe olan kanunun ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fcyemeyece\u011fidir. Yani, i\u015flendi\u011fi s\u0131rada su\u00e7 olmayan bir fiilden dolay\u0131, sonradan fiilin su\u00e7 olarak d\u00fczenlenmesi nedeniyle kimse cezaland\u0131r\u0131lamaz (nulla poena sine lege praevia<\/em>).<\/p>\n\n\n\n Gene kanunilik ilkesinin getirdi\u011fi bir ba\u015fka ko\u015ful da failin aleyhine k\u0131yas yasa\u011f\u0131d\u0131r. Hukuk biliminde k\u0131yas, kanunda bo\u015fluk bulunmas\u0131 halinde bu bo\u015flu\u011fun en benzer hukuk kural\u0131 bulunarak doldurulmas\u0131n\u0131 ifade eder. Ceza hukukunda k\u0131yas, 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 2. maddesinin 3. f\u0131kras\u0131nda “Kanunlar\u0131n su\u00e7 ve ceza i\u00e7eren h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131nda k\u0131yas yap\u0131lamaz.”<\/em> \u015feklinde belirtildi\u011fi \u00fczere uygulanamaz (nulla poena sine lege stricta<\/em>).<\/p>\n\n\n\n Ceza hukuku anlam\u0131nda kusur, bir fiilin isnat yetene\u011fi mevcut bir kimse taraf\u0131ndan bilerek ve istenerek i\u015flenmesidir. Yani, failin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiili bilerek ve isteyerek yapm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Bu ilkeden de ancak fiili bizzat i\u015flemi\u015f failin cezaland\u0131r\u0131labilece\u011fi ilkesi t\u00fcretilmi\u015ftir. Bu ilke de 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 20. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda yer almaktad\u0131r: “Ceza sorumlulu\u011fu \u015fahs\u00eedir. Kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n fiilinden dolay\u0131 sorumlu tutulamaz.”<\/em><\/p>\n\n\n\n Bir fiilin cezaland\u0131r\u0131lacak bir su\u00e7 te\u015fkil etmesi i\u00e7in belli unsurlar\u0131n mevcut olmas\u0131 gerekir. Su\u00e7u olu\u015fturan temel unsurlar, kanuni unsur, maddi unsur, hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsuru ve manevi unsurdur.<\/p>\n\n\n\n Kanuni unsur, i\u015flenmi\u015f bulunan bir fiilin ceza kanununda d\u00fczenlenen su\u00e7 tan\u0131m\u0131na birebir uygun olmas\u0131d\u0131r. Bu unsura tipiklik ad\u0131 da verilmektedir. \u00d6rne\u011fin, h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7unun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in failin “zilyedinin r\u0131zas\u0131 olmadan ba\u015fkas\u0131na ait ta\u015f\u0131n\u0131r bir mal\u0131, kendisine veya ba\u015fkas\u0131na bir yarar sa\u011flamak maksad\u0131yla bulundu\u011fu yerden almas\u0131”<\/em> gerekir. Kanunda tan\u0131mlanan bu unsurlardan biri yoksa, mesela al\u0131nan mal\u0131n zilyedinin r\u0131zas\u0131 varsa, h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7unun kanuni unsuru olu\u015fmaz.<\/p>\n\n\n\n Su\u00e7un meydana gelebilmesi i\u00e7in failin bir fiil i\u015flemesi gerekir. Fiilden kas\u0131t, insan\u0131n kendi iradesiyle d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir i\u015f ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131d\u0131r. Mesela refleks hareketleri veya epilepsi hastas\u0131n\u0131n bilincini kaybetti\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi hareketler fiil unsuru ta\u015f\u0131maz.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015flenen fiil hukuk d\u00fczeniyle uyu\u015fmazl\u0131k i\u00e7indeyse hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsuru tamamlan\u0131r. \u0130lke olarak kanuni unsuru ger\u00e7ekle\u015ftiren bir hareket hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Ancak, ceza hukuku hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011fa bir tak\u0131m istisnalar getirerek, kanuni unsuru tamamlayan baz\u0131 fiillerin hukuka uygun olaca\u011f\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftir, bunlar\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n Su\u00e7u ger\u00e7ekle\u015ftiren son unsur kanuni tipikli\u011fi mevcut hukuka ayk\u0131r\u0131 fiilin isnat yetene\u011fi var olan bir kimse taraf\u0131ndan bilerek ve isteyerek yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu unsur ayn\u0131 zamanda, ceza hukukunun evrensel ilkelerinden biri olan kusursuz su\u00e7 ve ceza olmaz ilkesinin su\u00e7u olu\u015fturan unsurlara yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Bir eylem yukar\u0131da belirtilen t\u00fcm unsurlar\u0131 ta\u015f\u0131sa bile, ki\u015finin kast\u0131 yoksa manevi unsur yoklu\u011fu nedeniyle ki\u015finin eylemi cezay\u0131 gerektirmeyebilir. Taksir sonucu i\u015flenmi\u015f fiillerden dolay\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezalar bunun d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ceza yarg\u0131lamas\u0131 soru\u015fturma evresi ve kovu\u015fturma evresi olmak \u00fczere iki \u00f6nemli evreden olu\u015fmaktad\u0131r. Bu evrelerde dosyalarda bulunan \u015fah\u0131slara farkl\u0131 s\u0131fatlar y\u00fcklenmi\u015ftir. Dosya i\u00e7erisinde ilk etapta isimle belirtildikten sonraki a\u015famalarda, \u015fah\u0131slar\u0131n s\u0131fatlar\u0131 ile adland\u0131rma devam etti\u011finden ceza yarg\u0131lamas\u0131nda bulunan s\u0131fatlar \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n\n\n\n Halk dilinde \u015fik\u00e2yet\u00e7i, \u015fikayet eden olarak adland\u0131r\u0131lan m\u00fc\u015fteki, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda \u00f6zellikle soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda, san\u0131ktan \u015fikayeti bulunan ve \u015fikayeti devam eden ki\u015fi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. M\u00fc\u015ftekinin, m\u00fc\u015ftekilikten ba\u015fka soru\u015fturma evresinde herhangi bir s\u0131fat\u0131 yoksa ceza almayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n ana unsuru san\u0131kt\u0131r. San\u0131k yoksa asl\u0131nda bir ceza yarg\u0131lamas\u0131ndan bahsetmek pek m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. San\u0131k, soru\u015fturma evresinde \u015f\u00fcpheli olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Yani su\u00e7u i\u015flemi\u015f olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen muhtemel ki\u015filer \u015f\u00fcphelidir. \u015e\u00fcpheli hakk\u0131nda d\u00fczenlenen iddianamenin, mahkeme taraf\u0131ndan kabul\u00fc ile kovu\u015fturma a\u015famas\u0131na ge\u00e7ilmesiyle \u015f\u00fcpheli s\u0131fat\u0131, san\u0131k s\u0131fat\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fecektir. Masumiyet karinesi do\u011frultusunda san\u0131k veya \u015f\u00fcpheli olarak \u015fahs\u0131 adland\u0131rmak kesinlikle su\u00e7lu oldu\u011funu g\u00f6sterir bir durum de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n Soru\u015fturma evresinde \u015fikayet\u00e7i veya m\u00fc\u015fteki olarak adland\u0131r\u0131lan, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren veya zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen ki\u015finin; Soru\u015fturma evresinden sonra duru\u015fmaya kat\u0131lmas\u0131 durumunda, davaya m\u00fcdahil olmu\u015f olur ve m\u00fcdahil s\u0131fat\u0131yla an\u0131l\u0131r. Y\u00fcr\u00fct\u00fclen davay\u0131 takip etmek istedi\u011fini mahkemeye belirtmesi ve mahkemenin olurundan sonra \u201ckat\u0131lan\u201d s\u0131fat\u0131n\u0131 alacakt\u0131r. Kat\u0131lan art\u0131k o davan\u0131n bir taraf\u0131 haline gelecektir.<\/p>\n\n\n\n Ceza yarg\u0131lamas\u0131nda, i\u015flenen su\u00e7tan veya fiilden zarar g\u00f6ren ki\u015fiye ma\u011fdur denir. T\u00fcrk Ceza sistemimizde ma\u011fdur kavram\u0131 yaln\u0131zca ger\u00e7ek ki\u015filer i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Su\u00e7tan zarar g\u00f6ren kamu veya t\u00fczel ki\u015fi de olabilecektir. Ancak ceza yarg\u0131lamas\u0131nda ger\u00e7ek ki\u015fi haricinde su\u00e7tan zarar g\u00f6renlere ma\u011fdur denmemektedir. Ma\u011fdurun, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda duru\u015fmalara kat\u0131lmama veya dosyay\u0131 takip etmeme durumlar\u0131nda herhangi bir cezai sorumlulu\u011fu yoktur.<\/p>\n\n\n\n Ceza yarg\u0131lamas\u0131nda soru\u015fturma evresi, su\u00e7 i\u015flendi\u011fi haberinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anda ba\u015flar. Soru\u015fturma evresinin ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in \u201cbasit \u015f\u00fcphe\u201dnin olu\u015fmas\u0131 gerekir. \u0130hbar veya \u015fikayet sonucunda ya da su\u00e7 haberini alan Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 kendili\u011finden, kolluk g\u00fc\u00e7leri vas\u0131tas\u0131yla i\u015fin ger\u00e7e\u011fini ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 a\u015famaya verilen add\u0131r. Soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fi esast\u0131r. Yani soru\u015fturma ile ilgisi olmayan ki\u015filer veya avukatlar d\u0131\u015f\u0131ndakiler soru\u015fturma evresindeki bilgilere ula\u015famamas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctmekte oldu\u011fu, basit \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 sonras\u0131 vakan\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131larak, gerek duyulmas\u0131 halinde iddianamenin haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece adli soru\u015fturma denmektedir. Savc\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 neticesinde iddianame haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 gerektirecek bir durum olmamas\u0131 halinde kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar verilebilecektir. Verilen karara ma\u011fdurlar, su\u00e7tan zarar g\u00f6renler veya di\u011fer ilgililer itiraz edebileceklerdir. Adli soru\u015fturma, idari soru\u015fturmadan tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r. Bir ki\u015fiye idari soru\u015fturma sonucu a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlar uygulanabilecekken, adli soru\u015fturmada su\u00e7 unsuruna rastlanmayabilir veya tam tersi olmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu y\u00fczden adli soru\u015fturma ve idari soru\u015fturman\u0131n birbiri ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n Bir su\u00e7un i\u015flenmi\u015f olmas\u0131 \u015f\u00fcphesi ile savc\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f oldu\u011fu s\u00fcrece adli soru\u015fturma denmektedir. Yine ayn\u0131 fiil ve su\u00e7la alakal\u0131 \u015fahs\u0131n bulundu\u011fu g\u00f6revi neticesinde herhangi bir yapt\u0131r\u0131m gerektirmesi durumunda m\u00fcfetti\u015fler veya denet\u00e7iler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile idari soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. \u0130dari soru\u015fturma sonucunda herhangi bir yapt\u0131r\u0131m uygulanmas\u0131 veya uygulanmamas\u0131 adli soru\u015fturmay\u0131 etkilemeyecektir. \u0130dari soru\u015fturma neticesinde i\u015ften \u00e7\u0131karma, para cezas\u0131, ayl\u0131k kesimi, k\u0131nama vs. gibi yaln\u0131zca idari yapt\u0131r\u0131mlara h\u00fckmedilebilecektir.<\/p>\n\n\n\n \ufeffKovu\u015fturma, \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda yap\u0131lan soru\u015fturma neticesinde d\u00fczenlenen iddianamenin mahkeme taraf\u0131ndan kabul edilmesiyle ba\u015flayan yarg\u0131lama s\u00fcrecini ifade eder (CMK m.175\/1). Kovu\u015fturma, iddianamenin kabul\u00fcyle ba\u015flay\u0131p, h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesine kadar ge\u00e7en evreyi tan\u0131mlamak \u00fczere kullan\u0131l\u0131r (CMK m.2\/f). Kovu\u015fturma evresi, savc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan iddianamedeki fiil ve fail hakk\u0131nda yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Kovu\u015fturma, sadece ceza mahkemelerinin ceza davas\u0131 hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131lamay\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lan bir ceza muhakemesi hukuku kavram\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Savc\u0131l\u0131k, soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131 delillerin dava a\u00e7mak i\u00e7in \u201cyeterli \u015f\u00fcphe\u201d olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 kanaatine vard\u0131\u011f\u0131nda \u201ckovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131\u201d verir. Bu durumda, iddianame tanzim edilip dava a\u00e7\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kovu\u015fturma evresine ge\u00e7ilemez<\/p>\n\n\n\n Daha detayl\u0131 bilgi i\u00e7in l\u00fctfen b\u00fcromuzla ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tarihi \u0130lk yaz\u0131l\u0131 kanunlar S\u00fcmerler taraf\u0131ndan tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanun, M.\u00d6 2100-2050 y\u0131llar\u0131na ait ve Ur-Nammu ad\u0131nda olup, S\u00fcmerce yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Urukagina ve Laga\u015f kanunlar\u0131 da daha eski<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=84"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":251,"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84\/revisions\/251"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=84"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=84"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.atiyeyilmaz.av.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=84"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}2. Su\u00e7ta ve cezada kusur ilkesi<\/h3>\n\n\n\n
Su\u00e7un unsurlar\u0131<\/h2>\n\n\n\n
1. Kanuni unsur (tipiklik)<\/h3>\n\n\n\n
2. Maddi unsur (hareket\/fiil)<\/h3>\n\n\n\n
3. Hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsuru<\/h3>\n\n\n\n
4. Manevi unsur<\/h3>\n\n\n\n
Ceza Yarg\u0131lamas\u0131nda Bulunanlar<\/h2>\n\n\n\n
M\u00fc\u015fteki<\/h3>\n\n\n\n
San\u0131k<\/h3>\n\n\n\n
Kat\u0131lan Ne Demek?<\/h3>\n\n\n\n
Ma\u011fdur Nedir?<\/h3>\n\n\n\n
Soru\u015fturma Nedir?<\/h2>\n\n\n\n
Adli Soru\u015fturma<\/h3>\n\n\n\n
\u0130dari Soru\u015fturma<\/h3>\n\n\n\n
Kovu\u015fturma<\/strong><\/h2>\n\n\n\n